ŁĄCZNIK, WŁĄCZNIK, PSTRYCZEK, KONTAKT - jak to rozumieć?

Z pewnością każdy z nas do momentu w którym nie musi wybrać tak zwanej białej elektryki, czyli uzbroić własne mieszkanie, czy dom w odpowiednie gniazdka i łączniki, nie zdaje sobie sprawy, że jest kilka określeń pstryczków do włączania światła. A kiedy zdamy sobie z tego sprawę, zaczyna się w naszej głowie pojawiać mnóstwo pytań i jeszcze więcej niepewności – co mamy wybrać?

Postaramy się wyjaśnić nieco terminologię w świecie elektryków, bo nie taki diabeł straszny….


Zaczynając od początku: ŁĄCZNIK!

Czemu wszyscy w hurtowniach elektrycznych używają słowo, które sprawia wrażenie, jakby brakowało mu przedrostka? Ponieważ właśnie o to chodzi J Łącznik oznacza urządzenie, które odpowiada za połączenie-zwieranie instalacji elektrycznej. Gdybyśmy mówili o WŁĄCZNIKU, to mielibyśmy na myśli urządzenie jedynie włączające, a o WYŁĄCZNIKU – urządzenie jedynie wyłączające. Natomiast ŁĄCZNIK łączy w sobie obie funkcje.

Pstryczek natomiast, to określenie też właściwe, jednak bardzo niefachowe, a KONTAKT to określenie pochodzące od nazwy własnej polskiego producenta (dzisiaj KONTAKT-SIMON) z długą historią w branży elektrotechnicznej.

Reasumując, chcąc wybrać jakikolwiek włącznik powinniśmy poszukiwać ŁĄCZNIKA.

Pozostaje nam więc ustalić, gdzie chcemy używać łącznika i co nim włączać.

Na rynku obowiązuje podział łączników na:

- łącznik pojedynczy,

- łącznik podwójny – nazywany świeczkowym,

- łącznik dzwonkowy – nazywany również zwiernym,

- łącznik żaluzjowy – w wersjach pojedynczej oraz podwójnej,

- łącznik schodowy – które występują w wersji pojedynczej, podwójnej oraz krzyżowej,


Czym się od siebie różnią kolejne łączniki?

Łącznik pojedynczy – jest to jednoklawiszowy łącznik zazwyczaj służący do włączania światła. Po naciśnięciu klawisza łącznika pozostaje on w ustalonej pozycji i mówiąc codziennym językiem światło pozostaje cały czas włączone lub wyłączone.

Łącznik podwójny, czyli świecznikowy – jest to łącznik dwuklawiszowy, którym możemy osobno sterować dwoma źródłami światła (dwiema lampami, itp.); każdy z przycisków działa tak samo jak łącznik pojedynczy – po naciśnięciu pozostaje włączony lub wyłączony. Ale czemu świecznikowy? Łącznik świecznikowy swoją nazwę zawdzięcza starym przyzwyczajeniom. Pierwotnie łącznik ten dedykowany był do żyrandoli, w których występowały często żarówki w kształcie świeczki. Dzisiaj technologia i design poszły dalej, ale nazewnictwo pozostało.

Łącznik dzwonkowy, czyli zwierny – jest to łącznik który nazywany jest też samopowracającym i ta nazwa zdradza zasadę działania łącznika, po naciśnięciu klawisza włączamy obwód elektryczny i pozostaje od włączony tak długo, jak długo go trzymamy, gdy przestaniemy przyciskać klawisz, łącznik wróci do pozycji pierwotnej – rozłączając obwód. Pierwotnie takie zastosowanie znaleźć można było jedynie przy dzwonkach oraz na klatkach schodowych w blokach mieszkalnych, dzisiaj jednak dzięki różnym sterownikom przyciski te zyskują na popularności i znajdują zastosowanie przy sterowaniu różnego rodzaju urządzeniami elektrycznymi. Na dzień dzisiejszy występują jedynie w wersji jednoklawiszowej.

Łącznik żaluzjowy – nazwa jasno zdradza jego przeznaczenie, czyli odpowiada za otwieranie i zamykanie żaluzji. Tutaj jednak inaczej należy rozumieć rozgraniczenie na pojedynczy i podwójny. Tym razem nie dotyczy to ilości klawiszy – tak jak jest w łącznikach do światła – a ilości żaluzji, który jeden łącznik jest w stanie obsłużyć. Pojedynczy, oznacza że sterować nim można jedną żaluzją, a podwójny że dwiema żaluzjami. Łączniki żaluzjowe mają jednak dwie wersje. Na rynku możemy bowiem znaleźć łącznik żaluzjowy dwupozycyjny i trójpozycyjny.

Łącznik żaluzjowy dwupozycyjny zawsze będzie łącznikiem pojedynczym dwuklawiszowym. Czyli służyć będzie do sterowania jedną żaluzją. Jeden z klawiszy będzie podnosił żaluzję, a drugi będzie ją opuszczał. Oba będą zwierne, czyli będą działać tak długo, jak długo będziemy je trzymać.

Natomiast łącznik żaluzjowy trójpozycyjny może występować w wersji jednoklawiszowej (do sterowania jedną żaluzją) oraz dwuklawiszowej (do sterowania dwiema żaluzjami). Trzy pozycje oznaczają, że standardowo przycisk jest w pozycji zero. Gdy chcemy otworzyć żaluzję to przyciskamy jego górną część, a gdy chcemy zamknąć żaluzję to przyciskamy jego dolną część. Oczywiście przyciski są samopowracające.

I tutaj istotna uwaga. Jeżeli zależy nam na tym, żeby otwierać i zamykać żaluzje w nieco bardziej komfortowy sposób, niż poprzez ciągłe trzymanie przycisku, powinniśmy uzbroić swoją instalację w odpowiedni sterownik do żaluzji lub rolet. W naszym sklepie możemy znaleźć sterowniki firmy F&F lub Zamel. Dzięki sterownikom do żaluzji/rolet wystarczy raz nacisnąć i puścić odpowiedni klawisz, a żaluzja zostanie otwarta lub zamknięta. W zależności od modelu i producenta sterowniki do żaluzji, czy rolet udostępniają nieco więcej funkcji, jak na przykład zapamiętują ustaloną wcześniej pozycję do której się mogą zamknąć. Umożliwiają również sterowanie żaluzjami z pilota lub smartfona.

Łącznik schodowy – tutaj podobnie przeznaczenie jasno określone jest nazwą. Łącznik schodowy służy do włączania i wyłączania światła na klatce schodowej. Występują w wersji jednoklawiszowej oraz dwuklawiszowej, czyli można nimi sterować jedną, bądź dwiema liniami świetlnymi (jedna linia może składać się z kilku źródeł światła). Wśród łączników schodowych znaleźć można łączniki krzyżowe. Te łączniki instaluje się po środku klatki, czy korytarza. Czyli jeśli mamy klatkę schodową łączącą parter, pierwsze piętro i drugie piętro, to na parterze i drugim piętrze instalujemy zwykłe łączniki schodowe, a na pierwszym piętrze instalujemy łącznik schodowy krzyżowy.

Pozostaje jeszcze wspomnieć o tym, że łączniki występują w wersjach 10A oraz 16A. Definiuje to jak duże obciążenie mogą obsłużyć, żeby nie popalić styków. Gdy więc zamierzamy łącznikiem sterować duże obciążenie (wiele źródeł świateł), warto zwrócić na to uwagę.


Jakie włączniki (łączniki) do domu?

Co do zasady wszystkie łączniki dostępne w ramach oferty naszego sklepu nadają się do przestrzeni domowej. Wybierać należy łączniki montowane podtynkowo, czyli instalowane w puszkach osadzonych w ścianach. Łączniki natynkowe stanowią mniejszość i są przykręcane do ściany – z założenia mniej estetyczne i instalowane w pomieszczeniach roboczych lub na zewnątrz budynków.

Do łączników należy dopasować odpowiednie ramki, czyli  zdecydować należy czy na ścianie będzie jeden łącznik, czy kilka obok siebie.


Tutaj docieramy do kolejnej kwestii estetycznej: Jak dobrać kolor łączników?

Dobierając kształt i kolor łączników, należy kierować się stylem i wykończeniem całego pomieszczenia. W dzisiejszych czasach biała elektryka, czyli gniazdka i łączniki przestały jednak pełnić nieistotne dopełnienie wystroju wnętrza. Poza ciekawymi kształtami i kolorami można bowiem kupić ramki okalające łączniki wykonane z różnych materiałów jak szkło, metal, czy nawet beton. To powoduje, że warto łączniki potraktować jako istotny element stylizacji wnętrza.